Grading Trong May Mặc Là Gì? Cách Hiểu Nhảy Size Khi Phát Triển Sản Phẩm

Khi bạn may một sản phẩm cho một người, chỉ cần một bộ rập. Nhưng khi sản xuất để bán, bạn cần cùng mẫu đó ở nhiều size: S, M, L, XL… Việc tạo ra các size từ một rập gốc gọi là nhảy size (tiếng Anh: grading). Đây là một trong những kỹ thuật quan trọng nhất của nghề rập, quyết định cả lô hàng có vừa vặn hay không.

Nhảy size là gì?

Nhảy size là quá trình tăng hoặc giảm kích thước của một bộ rập gốc theo các bước nhất định để tạo ra dải size, trong khi vẫn giữ nguyên kiểu dáng và tỉ lệ của thiết kế. Nói cách khác: chiếc áo size S và size XL phải trông giống hệt nhau về dáng, chỉ khác về kích thước.

Nhảy size không đơn giản là phóng to/thu nhỏ toàn bộ rập như phóng ảnh. Mỗi vị trí trên rập tăng giảm theo một lượng riêng — vai tăng ít, ngực tăng nhiều, cổ gần như không đổi.

Vì sao không thể phóng to rập như phóng ảnh?

Nếu phóng to đều toàn bộ rập, cổ áo size XL sẽ to bất thường còn áo size S sẽ có cổ bé xíu — vì cơ thể người không lớn lên đồng đều theo mọi hướng. Khi lên size, vòng ngực, vòng eo, vòng mông tăng đáng kể, nhưng vòng cổ, độ rộng vai chỉ tăng nhẹ. Vì vậy mỗi điểm trên rập có một “bước nhảy” riêng.

Đây chính là lý do nhảy size là kỹ thuật chuyên môn, không phải thao tác máy móc. Làm sai bước nhảy thì cả dải size sẽ lệch dáng.

Bước nhảy (grading increment) là gì?

Bước nhảy là lượng chênh lệch giữa hai size liền nhau tại mỗi vị trí đo. Ví dụ với áo:

Các con số này thay đổi tùy loại sản phẩm và hệ size của từng thương hiệu. Người làm rập sẽ thiết lập bảng bước nhảy trước khi grading.

Các cách nhảy size

Nhảy size thủ công (trên giấy)

Người thợ dùng thước, dịch chuyển các điểm trên rập theo bước nhảy rồi nối lại. Đòi hỏi kinh nghiệm và tỉ mỉ, phù hợp xưởng nhỏ.

Nhảy size bằng phần mềm

Dùng phần mềm chuyên dụng như Gerber Accumark, Optitex, Lectra. Người làm chỉ cần gán quy tắc bước nhảy (grading rule) cho từng điểm, phần mềm tự sinh ra cả dải size chính xác trong vài giây. Đây là cách công nghiệp đang dùng vì nhanh, chuẩn và dễ chỉnh sửa.

Quy trình nhảy size chuẩn

1. Hoàn thiện rập gốc: dựng và may mẫu fit chuẩn cho size gốc (thường là M).
2. Lập bảng thông số toàn size: xác định số đo từng size theo bảng size.
3. Thiết lập bước nhảy: tính chênh lệch mỗi vị trí giữa các size.
4. Grading: nhảy ra cả dải size thủ công hoặc bằng phần mềm.
5. Kiểm tra: chồng các size lên nhau (nest) để xem đường nhảy có đều và đúng dáng không.

Lỗi thường gặp khi nhảy size

• Dùng bước nhảy sai: size to bị phình hoặc size nhỏ bị bó.
• Nhảy đều mọi điểm: khiến cổ, vai sai tỉ lệ ở size lớn/nhỏ.
• Quên nhảy chi tiết phụ: túi, nẹp, cổ không nhảy theo thân.
• Không kiểm tra nest: bỏ sót lỗi đường nhảy không đều.

Nhảy size sai khiến cả lô hàng lệch dáng và tốn kém sửa chữa, nên đây là khâu nên giao cho người có chuyên môn.

Bảng bước nhảy tham khảo cho quần

Tương tự áo, quần cũng có bảng bước nhảy riêng cho mỗi vị trí:

Các con số là mức tham khảo, người làm rập điều chỉnh theo hệ size cụ thể của thương hiệu.

Nhảy size cho đồ co giãn và đồ trẻ em

Không phải sản phẩm nào cũng nhảy size giống nhau. Đồ thun co giãn thường có bước nhảy nhỏ hơn vì vải tự ôm theo người, dải size có thể gộp (free size, S/M, L/XL). Ngược lại, đồ trẻ em nhảy size theo độ tuổi với bước nhảy lớn hơn ở chiều dài vì trẻ lớn nhanh về chiều cao. Hiểu đặc thù từng dòng sản phẩm giúp nhảy size đúng và tiết kiệm size không cần thiết.

Nhảy size thủ công hay bằng phần mềm: chọn cách nào?

Cả hai cách đều cho kết quả tốt nếu người làm có chuyên môn, nhưng phù hợp quy mô khác nhau:

Xu hướng hiện nay là nhảy size bằng phần mềm (Gerber/Optitex/Lectra) vì xuất file giác sơ đồ trực tiếp, tiết kiệm vải và thời gian khi lên số lượng.

Câu hỏi thường gặp